موزش چپ و راست از طریق بازی

همان طور که شما کاربران عزیز می دانید قرار است هرهفته تعدادی از بازی های کودکانه را در سنین مختلف در بخش خانواده ارائه نماییم.
عروسک خیمه شب باز

یک عروسک خیمه شب بازی انتخاب کنید (نوعی که به شما اجازه ی استفاده از انگشت شست، اشاره و میانی را می دهد، نوع بسیار خوبی است).

به کودک سه ساله ی خود همه ی چیزهایی را که عروسک خیمه شب بازی با دست هایش می تواند انجام دهد نشان دهید: دست زدن، تکان دادن و نوازش کردن، هم چنین چیزهایی که عروسک خیمه شب بازی می تواند با سرش انجام دهد: تکان دادن سر، با سر بله گفتن و با سر نه گفتن را به کودکتان نشان دهید.

شعر زیرا را بخوانید. وقتی که هر بخشی از شعر را می خوانید صدایتان را بلند یا آهسته کنید:

عروسک خوبم، میتونی دست هاتو به هم بزنی، دست هاتو به هم بزن، دست هاتو به هم بزنی

(با صدای عروسک) بله، من میتونم دست هامو به هم بزنم

دست ها رو به هم بزن، دست ها رو به هم بزن(دست های عروسک را به هم بزنید)

با این بازی مهارتهای حرکتی ظریف تقویت می شود.

بینی های اسرار آمیز

1- چند عکس نمای نزدیک از صورت بچه های فامیل و آشنایان که کودکتان آن ها را می شناسد، بگیرید.

2- پس از این که فیلم ظاهر شد هر کدام از عکس ها را با یک کاغذ بپوشانید (قاب بگیرید) به نحوی که تنها بینی کودک قابل مشاهده باشد.

3- این فعالیت را به صورت گروهی انجام دهید.

به کودکتان یکی از عکس های قاب گرفته شده را نشان دهید.

از کودکتان بخواهید حدس بزند که این بینی متعلق به چه کسی است.

حالا قاب عکس را بردارید: این عکس، مریم است.

این فعالیت را می توانید با گوش ها، چشم ها و دیگر قسمت های صورت انجام دهید. و به تقویت تمیز بینایی او کمک کنید.

ظرف های (بطری های) جالب

1- ظرف های بزرگ شفاف را از آب پر کنید.

2- از رنگ های غذایی برای تغییر رنگ آب در هر ظرف استفاده کنید تا هر کدام از بطری ها به یک رنگ درآید.

3- از کودک بخواهید تا با ریختن آب رنگی به داخل فنجان های اندازه گیری یا بطری های کوچک به اکتشاف بپردازد.

4- پولک های رنگی یا اقلام مشابه را به آب رنگی اضافه کنید.

به منظور افزایش حرکت محتویات داخل بطری، آن ها را تکان دهید، بچرخانید، یا وارونه سازید.

بطری ها را با مواد قابل اندازه گیری از قبیل سکه ها یا گیره های کاغذ پر کنید.
نقاشی صورت

سمت چپ طلوع خورشید، سمت راست رنگین کمان

1- با استفاده از یک قلم موی نقاشی به کودک نشان دهید که سمت چپ و راست بدن کجاست.

2- با استفاده از یک قلم موی نقاشی یک خال زرد رنگ روی گونه ی چپ، دست یا ساعد چپ و یک خال قرمز رنگ روی گونه، دست یا ساعد راست ترسیم کنید.

3- با استفاده از قلم موی نقاشی یک رنگین کمان یا طرح های دیگر با رنگ زرد بر روی گونه، دست یا ساعد چپ ترسیم کنید.

4- با استفاده از قلم موی نقاشی یک رنگین کمان یا طرح های دیگر با رنگ قرمز بر روی گونه، دست یا ساعد راست ترسیم کنید.

5- طرح های دیگری را با استفاده از رنگ زرد یا قرمز ترسیم کنید. هنگامی که با استفاده از قلم موی نقاشی، نقاشی می کنید از کلمات چپ و راست استفاده کنید.

6- برای پاک کردن نقاشی یا گریم از روی پوست از کرم صورت و حوله های کاغذی نرم استفاده کنید.

طرح ها یا تصاویر دیگری که حاکی از سمت چپ و راست بدن است بر روی زانوها، انگشتان پا، پا و زانوها بکشید.

یک پای کودک را بر روی یک ورق کاغذ A4 قرار دهید و دور پا را با خودکار بر روی کاغذ علامت بگذارید. سپس آن را ببرید. همین کار را برای پای دیگر کودک انجام دهید. سپس با استفاده از این دو جای پا، چند جای پای کاغذی دیگر درست کنید. نیمی از آن ها را با رنگ زرد و نیمی دیگر را با رنگ قرمز، رنگ آمیزی کنید. این جای پاهای کاغذی رنگی را بر روی فرش قرار دهید. از کودک بخواهید که پای چپ خود را بر روی جا پاهای زرد رنگ و پای راست خود را بر روی جا پاهای قرمز رنگ بگذارد. با این بازی کودک چپ و راست بدن خود را بهتر می شناسد و تجسم فضایی بهتری پیدا می کند .

تبیان

اولین سنگ بنای الفت با کتاب

درباره اهمیت مطالعه و نقش آن در پرورش شخصیت افراد و رشد دانش و فرهنگ در جوامع بشری، مقاله‏های بسیاری نوشته شده است و می‏شود. با وجود این، هرچه در این زمینه گفته یا نوشته شود، باز هم کم است. اما از آنجا که در این مقاله روی سخنمان عمدتاً با پدران و مادران، مربیان، معلمان و دست‏اندرکاران تعلیم و تربیتِ با فرهنگ است، اصل را بر این قرار می‏دهیم که اهمیت موضوع مطالعه و کتاب و کتابخوانی، بر مخاطبان ما روشن است، و این افراد، با قبول اصل قضیه و توجه به آن، حال مایلند بدانند به کمک کدام شیوه‏ها می‏توانند هرچه بهتر و بیشتر، کودکان تحت سرپرستی‏شان را به مطالعه علاقه‏مند کنند.

از آنجا که بذر هر موضوع تربیتی، در «خانواده» در وجود کودک کاشته و سپس توسط «مدرسه» و «جامعه» بارور می‏شود، ما نیز در این مختصر به نقش دو نهاد از این سه نهادِ بزرگِ تربیتی یعنی «خانواده» و «مدرسه» در ایجاد گرایش و عادت به مطالعه در بچه‏ها می‏پردازیم:

الف. در خانواده

1. در اختیار قرار دادن کتابهایِ مصورِ رنگی

گرایش به مطالعه، مثل بسیاری از گرایشهای اکتسابیِِِِِِ دیگر، باید از همان دوران خردسالی (حدود دوازده تا چهارده ماهگی) در شخص به وجود بیاید؛ و اگر نتوان در همان سنین خردسالی بذر علاقه به کتاب و مطالعه را در وجود طفل کاشت، جبران آن در سالهای بعد، بسیار دشوار خواهد بود. تجربه نشان داده است که بچه‏ها از همان سنین پایین، از تماشای تصاویرِ ساده مربوط به موجودها و اشیاء آشنایِ اطرافشان لذت می‏برند. بنابراین اگر در این دوران، کتابهای مُصَوّرِ رنگی در اختیار آنان قرار گیرد، به ورق زدن مکرر و تماشای تصاویر آن می‏پردازند؛ و به این ترتیب اولین سنگِ بنایِ آشنایی و الفت آنان با کتاب گذاشته می‏شود.

باید اجازه داد کتاب نیز مانند یک اسباب‏بازیِ مورد علاقه، مونس آنان در جاها و حالتهای مختلف باشد؛ ولو آنکه احتمالاً کثیف یا چروک و پاره شود.

توضیح های ساده‏ای که از طرف پدر و مادر درباره این تصویرها داده می‏شود، به دانشِ خردسال نیز غنایی بیشتر می‏بخشد و باعثِ تسریع در رشد فکری او می‏شود. به مرور می‏توان برای این تصاویر، داستانهایی کوتاه و سرگرم‏کننده ساخت و احتمالاً از خردسال خواست که آن داستانها را بازگو کند؛ یا او را واداشت که خود برای آن تصاویر، داستان یا داستانهایی بسازد و برای شما تعریف کند. همچنین می‏توان با استفاده از سی‌دی‌ها و نوارهای ضبط صوتی که براساس داستانهای شیرین و آموزنده و مناسب آن سنین توسط مؤسسات معتبر تهیه شده (نوار داستانها، همراه با کتاب مربوط به آنها)، کودک را با کتاب الفت داد. به این ترتیب که همراه با سی‌دی یا نوار داستان، کتاب مذکور را هم در اختیار کودک گذاشت تا همزمان با گوش‏دادن به سی‌دی یا نوار، با ورق زدن کتاب مربوط به آن و تماشای تصاویرش، صحنه‏های داستان را بهتر مجسم کند.

2. داستان‏گویی و داستان‏ خوانی

داستانهای ساده و سالمی که مادرها ـ و احیاناً مادربزرگها و پدربزرگهاـ برای بچه‏ها تعریف می‏کنند نیز وسیله دیگری در جلب آنان به کتاب و مطالعه است. جمعی از کارشناسان معتقدند که کتابخوانی برای بچه‏ها، منحصر به سنین خردسالی و زمانی که بچه‏ها سواد خواندن و نوشتن ندارند، نیست؛ بلکه این کار لااقل تا حدود دوازده سالگیِ آنها باید ادامه یابد.
کودک و مطالعه

3. اهل مطالعه بودنِ بزرگترها

در خانواده‏هایی که پدر و مادر یا برادر و خواهرهای بزرگتر، اهل مطالعه‏اند، بچه‏ها با مشاهده آنان، خود به خود به مطالعه و روی آوردن به کتاب تشویق می‏شوند. مثلاً پدر و مادری که شبها قبل از خواب، ساعتی را به مطالعه می‏گذرانند، بی‏آنکه حتی خود بخواهند، به تدریج شاهد خواهند بود که فرزند خردسالشان هم کتابی به دست می‏گیرد و به تقلید از آنها ـ ولو به ظاهر ـ مشغول مطالعه آن می‏شود. به همین سبب، از سنین چهار ـ پنج سالگی که احساس مالکیت در بچه‏ها قوی‏تر می‏شود، لازم است آنها کتابهایی از آن خود داشته باشند. و باید اجازه داد کتاب نیز مانند یک اسباب‏بازیِ مورد علاقه، مونس آنان در جاها و حالتهای مختلف باشد؛ ولو آنکه احتمالاً کثیف یا چروک و پاره شود.

4. صحبت کردن با كودكان و...

كودكانی که حرف‏زدنشان پیشرفته‏تر است، اغلب در سالهای اولیه دبستان، بهتر و راحت‏تر می‏توانند خواندن را شروع کنند. بنابراین گوش‏دادن صبورانه به حرفهای بچه‏ها، دادنِ اجازه سخن گفتن و ابراز وجود به آنان، و صحبت کردنِ صحیح و سلیس با ایشان، می‏تواند یکی از گامهای اولیه در امر علاقه‏مند کردن کودکان به مطالعه باشد.

بازیهای توأم با کلام آهنگین نیز نقطة شروعی مطبوع برای علاقه‏مند کردن طفل به مطالعه هستند. همراه با این کارها، پدر و مادر بهتر است هنگامی که به کتابخانه می‏روند، کودکشان را نیز همراه ببرند. از این راه نیز، از همان سنین پایین، انس و الفتی بین کودک و کتاب و کتابخانه ایجاد می‏شود. (البته کتابخانه‏ها نیز باید بخشی جذّاب و مستقل، مخصوص کودکان و نوجوانان داشته باشند.)

5. خواندن شعر برای كودكان و تشویق آنان به حفظ کردن آن

بسیاری از بچه‏هایی که در سنین بالاتر نسبت به شعر بی‏تفاوتند، کسانی هستند که در سنین پایین، شعر با صدای بلند نشنیده‏اند. علاقه به شعر را می‏توان از هشت ـ نُه ‏ماهگی، که طفل به شنیدن لالایی علاقه‏مند می‏شود، در او ایجاد کرد، و بعدها با مَتَلها، داستانهای آهنگین یا دارای قسمتهای موزون، و شعرهای ساده و متناسب، به آن استمرار بخشید و ریشه‏دارش ساخت.
گوش‏دادن صبورانه به حرفهای بچه‏ها، دادنِ اجازه سخن گفتن و ابراز وجود به آنان، و صحبت کردنِ صحیح و سلیس با ایشان، می‏تواند یکی از گامهای اولیه در امر علاقه‏مند کردن کودکان به مطالعه باشد.

شعرهای این سنین، تا آنجا که ممکن است باید کوتاه و دارای وزنهای ساده و عمدتاً هجایی باشند. از نظر موضوعی نیز، بهتر است از شعرهای خنده‏دار و فکاهی شروع کرد. شعرهایی که در ارتباط با داستانهای مورد علاقة بچه‏ها یا حوادث روزمره پیرامون آنها، یا راجع به حیوانها و اسباب‏بازی‏های مورد علاقة آنان باشند هم، توجه ایشان را به خود جلب می‏کنند. البته شعر را باید صحیح و سَلیس و با حالت و احساس خواند؛ تکیه‏ها و مکثهای لازم روی کلمه‏ها را رعایت کرد، و این کارها را با حرکتهای مناسب سر و دست و صورت همراه کرد. جدا از اینها، هرچه شعر، با توجه به موقعیت ویژه‏ای که خردسال در آن واقع شده است انتخاب شود، تأثیر و فایده بیشتری به دنبال خواهد داشت.

6. تشویق کودکان به صحبت درباره کتابها

بچه‏ها اغلب مشتاقند درباره کتابهای جالبی که خوانده‏اند یا مایلند بخوانند، صحبت کنند. صبوری و حوصله به خرج دادن بزرگترها در این مورد و گوش دادن به صحبتهای آنها در این زمینه و در صورت لزوم تشویق آنان به این کار، گامی مؤثر در گرایش دادن هرچه بیشترشان به مطالعه است. (روشن است که در این راه، هرگونه اجبار، و یا تبدیل موضوع به شکلی از «درس پس دادن»، مطلقاً درست و مفید نیست.)

7. استفاده درست از صدا و سیما و سینما

نباید اجازه داد كودكان وقتی بیش از حد لازم را صرف گوش دادن به رادیو یا تماشای تلویزیون و یا رفتن به سینما کنند. در عوض باید آنان را تشویق کرد که بخشی از این وقتِ صرفه‏جویی شده را به مطالعه آزاد اختصاص دهند.

تبیان

بازی، مدرسه مهارت یابی

بازی، طبیعی ترین فعالیت بچه هاست. از طریق بازی کودکان خود را نشان می دهند. دنیای خود را کشف می کنند و دوباره آن را می آموزند. اگر چه ممکن است بازی را فقط در حد سرگرم کردن، شاد کردن و تفریحی برای بچه ها قلمداد کنیم ولی فعالیتی بسیار مهم برای کودکان می باشد.

از طریق بازی کردن، کودکان بسیاری از مهارت هایی را که در بزرگسالی به آن نیاز دارند یاد می گیرند. بازی مهارت های زبانی و استدلالی کودکان را تقویت کرده، باعث تفکر آزاد و مستقل در آن می باشد و در حل مشکلات به آنها کمک می نماید. بازی کردن به کودکان کمک می کند تا بیشتر بر رفتار خود تمرکز کرده و آن را کنترل نمایند. به وسیله بازی کردن کودکان به کشفیات مختلف پی می برند. قضاوت و استدلال کردن را می آموزند و خلاقیت را فرا می گیرند و در نتیجه فرآیند فکری خود را به تدریج که رشد می کنند بهبود می بخشند.

پیشرفت هایی که اخیرا در تحقیقات مغزی شده است، نشان می دهد که تجارب اولیه فرد اثر بسیار زیادی در رشد مغز دارد. بازی کردن بخش حیاتی این تجارب اولیه می باشد.

بازی نه فقط در کودکان ایجاد نشاط می نماید بلکه به آن ها یاد می دهد تا دنیای خود و جای خود را در آن بیابند. از طریق بازی در محیط امن بچه ها موفقیت را تجربه می کنند. نقش های مختلف را بازی می کنند و مسئولیت رفتار خود را به عهده می گیرند و با دیگران ارتباط برقرار می کنند.
بازی

فواید بازی

- بازی به کودکان احساس قدرت و کنترل کردن می دهند.

- به تخیلات آن ها کمک می کند.

- به آن ها اجازه تحقیق و تکرار کردن می دهد.

- به گستره بیشتر توجه و دقت آن ها کمک می کند.

- دلبستگی های عمیق تر آن ها را ترغیب می نماید.

- فعالیت مورد دلخواه آن هاست.

- بچه ها نقش های گوناگون را تمرین می کنند.

- ساختار زبانی آن ها را بهبود می بخشد.

- از همه مهم تر باعث «شادی و نشاط» در آن ها می شود.

نکاتی در مورد بازی کردن با کودکان

- فارغ از کارهای خانه از «بودن با کودک» لذت ببرید. توجه خود را به او معطوف کنید.

- با او تماس چشمی داشته باشید و خود را تا سن او پایین بیاورید.

به وسیله بازی کردن کودکان به کشفیات مختلف پی می برند. قضاوت و استدلال کردن را می آموزند و خلاقیت را فرا می گیرند و در نتیجه فرآیند فکری خود را به تدریج که رشد می کنند بهبود می بخشند.

- ابتدا گوش کنید، عکس العمل نشان دهید و سپس پاسخ دهید.

- مهارت های ارتباطی را مدل سازی کنید.

- افکار و احساسات خود را صمیمانه با کودک در میان بگذارید. بچه ها، زود ریا کاری را احساس می کنند.

- کودک را تشویق کنید تا نظرات خود را هنگام بازی مطرح کند. حتماً گوش کنید و برای آنچه می گویید ارزش قایل شوید.

- بگذارید بازی را او رهبری کند.

- او را با هم سن و سالان و دوستان دیگرش مقایسه نکنید.

- بیشتر به آنچه خود انجام می دهید توجه داشته باشید و کمتر به این که او کاری را درست انجام می دهد یا نه.

- برای او خاطره بسازید. لحظات شاد و موفقیت هایی را که به دست می آورد ثبت کنید.

ابزار بازی باید:

- بی خطر و مناسب سن او باشد.

- مناسب کاربردهای مختلف باشد.

- به اندازه کافی قابل انعطاف و مناسب پیشرفت ذهنی و جسمی او باشد.

- مهارت های کلامی او را تقویت کند.

- احساس مثبت مهارت داشتن، در او ایجاد نماید.

- کاری کنید تا بازی بتواند فعالیت هایی نظیر همکاری، کمک و سهیم شدن را به او بیاموزد.

- فرصت هایی را جهت حل مسائل فراهم آورید.

- توجه داشته باشید که برای یک کودک، کار در حقیقت همان بازی کردن می باشد.

ماهنامه کودک

هشدار به مادران شاغل

بسیاری از روان شناسان رشد بر سر این موضوع توافق دارند که «هنگامی که مراقبت از کودک با کیفیت بالایی صورت گیرد، دلیلی وجود نخواهد داشت که انتظار رشد نامناسب او را داشته باشیم.» در واقع، شواهدی وجود دارد که مراقبت روزانه با کیفیت بالا، از لحاظ رشد شناختی کودک، مفیدتر از صرفاً مراقبت از او در خانه است. البته هنوز هم لازم است که والدین از نزدیک مراقب رفتار کودک خود باشند دوران کودکی، دوران رشد سریع است و به همین جهت است که مراقبت و پشتیبانی مناسب از کودک در این دوران حساس ضرورت دارد. آنچه در زیر آمده است چند نمونه از علایم هشدار دهنده رفتاری در زمانی است که کودکتان را به یک جانشین یا پرستار می سپارید و باید مراقب آن ها بود اگر کودک شما نشان هایی از تغییر رفتار ناگهانی از خود نشان داد، زمان آن است که وضعیت فعلی مراقبت از او را مورد بررسی مجد قرار دهید.
گریه هنگامی که فکر می کند با پرستار تنها گذاشته می شود کاملاً طبیعی است چرا که کودک ترجیح می دهد پیش والدینش بماند. اما داشتن واکنش هیجانی منفی و شدید نسبت به یک فرد، نشانه خطر است.

چسبیدن بیش از حد به والدین

هر چند کودک نیاز به حمایت و جلب اطمینان دارد اما چسبیدن و آویزان شدن بیش از حد به والدین و دور نشدن از آن ها، نشانه وجود مشکل است. اگر متوجه تغییر ناگهانی در رفتار کودک خود شدید دقت کنید که چه موقع و کجا این رفتار بیشتر بروز می کند. آیا کودک شما قبل و بعد از رفتن پیش پرستار یا مهد کودک به شما می چسبد؟ در این صورت، دانستن این که چرا کودک شما در این زمان ها به توجه بیشتر شما نیاز دارد، مهم است. برخی اضطراب های جدایی، عادی هستند اما یک الگوی مداوم و تکرار شونده ممکن است نشانگر این باشد که فرزند شما توجه مورد نیازش را از پرستارش دریافت نمی کند. گریه هنگامی که فکر می کند با پرستار تنها گذاشته می شود کاملاً طبیعی است چرا که کودک ترجیح می دهد پیش والدینش بماند. اما داشتن واکنش هیجانی منفی و شدید نسبت به یک فرد، نشانه خطر است. آیا کودک شما هر گاه که از والدین جدا می شود گریه می کند یا فقط هنگامی که قرار است نزد این پرستار خاص برود؟ اگر این مشکل فقط در مورد پرستار وجود دارد، زمان بررسی مجدد وضعیت مراقبت از کودک تان فرارسیده است.

زخم، بریدگی، کبودی و خون مردگی در حوادث مکرر: داشتن چند جای زخم و بریدگی، بخش طبیعی از زندگی سالم و پر جنب و جوش دوران کودکی است، اما تعداد غیرقابل توجهی از حوادث می تواند نشانه هشداردهنده ای از مراقبت ضعیف یا حتی تنبیه جسمی باشد. اگر کودک شما هنگامی که پیش پرستار است حوادث زیادی از این قبیل برایش پیش می آید، سریعاً موضوع را مورد بررسی قرار دهید تا چنانچه اقدام دیگری لازم است، صورت گیرد.

کودک شما باید هم با خود شما و هم با پرستارش احساس راحتی کند و افکار، ملاحظات، احساسات و مشکلاتش را به راحتی در میان بگذارد. اگر کودک تان در برقراری ارتباط با پرستارش مشکل دارد ممکن است نشانه این باشد که حمایت عاطفی و راهنمایی مورد نیازش را از او دریافت نمی کند.

گریه هنگامی که فکر می کند با پرستار تنها گذاشته می شود کاملاً طبیعی است چرا که کودک ترجیح می دهد پیش والدینش بماند. اما داشتن واکنش هیجانی منفی و شدید نسبت به یک فرد، نشانه خطر است.

نافرمانی و حرف نشنوی

بروز ناگهانی نافرمانی یا حرف نشنوی غیرقابل توجیه می تواند نشانه ای از وجود مشکل با پرستار باشد. به منظور حفظ پایداری و سازگاری، تنظم یک نقشه و الگوی رفتاری برای پرستار بچه ضرورت دارد. رفتار نامناسب کودک ممکن است نشانه این باشد که پرستار به وظایف خود در زمینه رعایت مقررات و انضباط، رفتار اجتماعی مناسب و رشد شخصیت کودک، درست عمل نمی کند.

تغییر ناگهانی در رفتار شاید هشدار دهنده ترین نشانه باشد. این رفتارها ممکن است در خانه، در بین همسالان یا حتی در حین خواب بروز داده شود. مثلاً کودکی که پیش از این مشتاق بیرون رفتن از خانه بوده، بدخلق و کناره گیر شود یا کودکی که خوش اخلاق و گرم بوده، نشانه های خشم و عصبانیت بروز دهد. اگر متوجه تغییر رفتار کودک خود یا تغییر الگوی خواب او شدید، فوراً وضعیت را مورد بررسی قرار دهید تا راه حلی برای مشکل بیابید.

ماهنامه کودک

بازی های پنج دقیقه ای در کلاس

بازی های کوتاه و به قول معروف پنج دقیقه ای، راه های مناسبی برای شروع یا خاتمه یک درس می باشند. با انجام آنها در آغاز کلاس، می توانید یک فضای مثبت، ایجاد کرده و در خاتمه کلاس می توانید احساس هیجان از درسی را که خواندند، در کودکان ایجاد کنید.

بهترین این بازی ها، آنهایی هستند که برای انجام شان نیاز به زمینه چینی طولانی و وسایل بخصوص نباشد. در اینجا به چند نوع از این بازی ها اشاره می کنیم:

در گوشی گفتن

کودکان را به دو گروه تقسیم کنید و هر گروه به صف بایستند، طوری که رو به کلاس باشند. در گوش هر یک از نفرات اول هر ردیف، یک کلمه زمزمه کنید. حال جلوی کلاس بایستید و مسابقه را شروع کنید: " حرکت " اولین نفر هر ردیف برگشته و همان کلمه / جمله را در گوش پشت سری خود زمزمه می کند. او نیز برگشته و به نفر پشتی خود می گوید. به همین ترتیب تا آخرین نفر. به محض اینکه آخرین نفر، آن کلمه / جمله را شنید، به سمت معلم می دود و آن را به او می گوید. اولین گروهی که این کار را تمام کند برنده است.

نوشتن با پا

این بازی را ابتدا خودتان انجام دهید تا کودکان یاد بگیرند. یک قسمتی از جلوی کلاس که در دید همگان است را انتخاب کنید. حال بپرسید: " این چه حرفی از الفبا است؟ "

سپس به حالت آن حرف الفبا راه بروید کودکان حدس بزنند: حرف " ر " است؟ یا حرف " و " است؟ حال از داوطلبان بخواهید به جلوی کلاس آمده و همان حرکت را برای بقیه بچه ها انجام دهند.

گمشده را پیدا کن

این بازی برای تمرین صفات مطلق، صفات تفضیلی و عالی، مناسب است. کودکان را به گروه های کوچک تقسیم کنید. حال هر گروه در مورد یک شی موجود در کلاس، جملاتی بیان می کند. به عنوان مثال: " اون شی کوچکتر از یک میز است- اون آبی است. اون بزرگترین شی در طبقه کتابخانه است. وقتی گروه ها آماده شدند، به ترتیب جملات خود را بیان می کنند. بقیه کلاس با سوالاتی که می پرسند سعی در پیدا کردن آن شی مورد نظر می کنند " آیا اون، جعبه است؟ آیا اون کتاب داستان است؟ "

نقاشی در هوا

این بازی را ابتدا خود انجام دهید با انگشت اشاره خود یک حیوان در هوا بکشید. کودکان با دقت نگاه می کنند و حدس می زنند: " اون نهنگه؟ " اولین کسی که درست حدس بزند، به جلوی کلاس آمده و بازی را ادامه می دهد.

بازی

لب خوانی کردن

تعدادی کلمه / جمله بنابر سطح درسی کودکان انتخاب کنید و آنها را با آنها تمرین کنید. حال یکی از آن کلمات / جملات را بدون صدا و با حرکت لب ها ادا کنید. از کودکان بخواهید که حدس بزنند آن چیست. حال از بقیه بخواهید به نوبت همین کار را انجام دهند.

سبد میوه

این یک بازی فوق العاده برای تمرین گروه های مختلف لغات از قبیل رنگ ها، حیوانات، میوه ها، اعداد، پوشاک و ... است. از کودکان بخواهید دایره وار بنشینند. از 2 تا 3 کلمه استفاده کنید و به هر یک از کودکان یکی را بگویید. مثلاً سیب، موز، هلو حال معلم در وسط دایره می ایستد و یک کلمه را بلند می گوید. هر یک از کودکان که آن کلمه را داشتند، از جا بلند شده و سریع جاهایشان را با هم عوض می کنند. معلم هم در این میان با زرنگی، جای یکی از آنها می نشیند. اون کودکی که بیرون ماند، به داخل دایره آمده و همان بازی را ادامه می دهد.

کی از همه بزرگتره؟

با این بازی صفات عالی را تمرین کنید. از سه کودک بخواهید به جلوی کلاس بیایند. به آنها بگویید که می خواهید ببینید کدامیک از همه بلندتر هستند. آنها با ایستادن بر روی پنجه پا سعی می کنند بلندترین باشند. حال از بقیه بخواهید بلندتر و بلندترین را بگویند. بازی را با لغات و صفات دیگر ادامه دهید " کوتاه، چاق، لاغر، بزرگ، تند،... "

همچنین از این بازی ها مابین درس و برای رفع خستگی با کسالت کودکان نیز می توانید استفاده کنید . تعدادی کلمه / جمله بنا بر سطح درسی کودکان انتخاب کنید و آنها را با آنها تمرین کنید.

تبیان

چون حوصله نداریم رشوه میدیم

بچه‌ها چرا لجبازی می‌کنند؟

لجبازی کودکان از رفتارهای شایعی است که به شکایت بسیاری از والدین منجر می‌شود. وقتی کودکان درخواستی دارند یا والدین، آنها را مجبور به انجام عملی برخلاف میل‌شان می‌کنند، لجباز می‌شوند و اگر انتظارات والدین از کودکان منطقی باشد و وظایف درستی برای آنان تعیین کنند، آنها نیز رفتاری مطلوب نشان می‌دهند. کودکان برای کنار آمدن با دیگران به قوانین ساده و روشن نیازمندند. نباید از کودکان بخواهیم هر آنچه می‌گوییم انجام دهند. کودکان در سنین پیش‌دبستانی دوست دارند خودشان تصمیم بگیرندو درکارهای مربوط به خود مستقل باشند. تنها در مواردی کودک، لجباز به شمار می‌آید که بیش از نصف دستورات والدین را انجام ندهد. گاهی نیز توجه زیاد والدین به رفتارهای نامناسب کودکان موجب می‌شود که رفتارهای نادرست آنان تقویت شود؛ به طوری که کودکان به دلایل مختلف به جر و بحث کردن، نق زدن و مجادله کردن متوسل می‌شوند. بعضی اوقات نیز علت لجبازی کودکان این است که والدین در برابر لجبازی‌های آنها رفتار ثابتی ندارند. برای مثال، یک روز هیچ عکس‌العملی در برابر لجبازی نشان نمی‌دهند و روز دیگر از آنها می‌خواهند مطابق با خواسته آنها رفتار کنند.

یعنی اگر همیشه با کودکان رفتار ثابتی داشته باشیم، کمتر لجبازی می‌کنند؟

معمولا اینطور است. نحوه دستوردادن والدین نیز موثر است. اگر والدین زیاد دستور بدهند، کودکان خسته می‌شوند و از انجام آن خودداری می‌کنند. گاهی کودکان برای آن دستوری را اجرا نمی‌کنند که کسی به آنها یاد نداده چگونه آن کار را انجام دهند. برای مثال، کودک طرز استفاده از قاشق و چنگال را نیاموخته اما والدین توقع دارند آداب صحیح غذا خوردن را رعایت کنند.

گاهی نیز توجه زیاد والدین به رفتارهای نامناسب کودکان موجب می‌شود که رفتارهای نادرست آنان تقویت شود؛ به طوری که کودکان به دلایل مختلف به جر و بحث کردن، نق زدن و مجادله کردن متوسل می‌شوند.

برای رفع این مشکل باید چه کار کرد؟

باید در مورد دستوراتی که به کودک می‌دهیم، قوانین را مستقیم و واضح بیان کنیم. باید با کودک صمیمی ‌شویم و به او توجه کنیم؛ در کنار او بنشینیم، به چشم‌هایش نگاه کنیم و نام او را به زبان بیاوریم و او را به انجام کار تشویق و یا از انجام کاری نهی کنیم. از طرفی باید در خواست‌های خود را به طور واضح و روشن بیان کنیم: «ساراجان! موقع خواب است، برو لباس خوابت را بپوش»و اگر می‌خواهید کودک‌تان از انجام کار خاصی خودداری کند، باید قبلا یک بار مساله را به او گفته باشید: «سینا! روی مبل نپر» و در صورت انجام دستور از او تشکر کنید. اگر می‌خواهید کار جدیدی مثل آماده شدن برای خواب را به کودک‌تان یاد بدهید، باید یک بار توضیح دهید، پنج دقیقه صبر کنید، سپس خواسته خود را یک بار دیگر تکرار کنید و اگر می‌خواهید کودک از انجام کار خاصی خودداری کند، باید از تکرار مرتب آن اجتناب کنید. اگر کودک ظرف پنج دقیقه کار مورد نظر را انجام نداد، از دلایل متناسب با موقعیت استفاده کنید.
کودک لجباز

کودک باز به حرف‌مان گوش نداد، چه؟

باید در همان موقع که مشغول فعالیت خاصی مانند تماشای تلویزیون یا بازی خود بود، فعالیت او را قطع کنید (تلویزیون را خاموش کنید یا اسباب بازی را بردارید) و به کودک در مورد دلیل انجام این کار توضیح دهید: «کاری که ازت خواستم انجام ندادی و برای همین، تلویزیون تا 10 دقیقه خاموش خواهد بود!‍» البته برای حذف یک فعالیت (ندیدن تلویزیون) پنج تا 10 دقیقه کافی است و باید از شکایت، اعتراض و بحث با کودک خودداری کنید و در صورتی ‌که زمان مورد نظر برای اصلاح رفتار کودک به اتمام رسید، اجازه فعالیت دوباره را داده یا اسباب‌بازی را به کودک بدهید. اگر بعد از شروع دوباره فعالیت یا برگرداندن اسباب بازی، لجبازی ادامه داشت، دلایل منطقی خود را تکرار کنید و به او فرصت طولانی تر (مثلا بقیه روز) بدهید. البته گاهی اوقات می‌خواهید کودک کار جدیدی را شروع کند، در حالی ‌که او به راحتی آن را نمی‌پذیرد. مثلا می‌خواهید کودک در ساعت معینی بخوابد، در حالی ‌که دیگر افراد خانواده بیدار هستند. در صورت ادامه مشکل رفتاری کودک، به او توجه نکنید. او را روی صندلی دور از دیگر افراد خانواده بنشانید و به او بگویید «برای دو دقیقه باید ساکت بنشینی» و دیگر به او توجه نکنید. اگر کودک ساکت ننشست، از محروم کردن استفاده کنید و به او بگویید: «چون دو دقیقه ساکت ننشستی، به همین دلیل تو را از این کار محروم می‌کنم»
محروم کردن یعنی حذف فعالیت خاصی که در آن زمان کودک انجام می‌دهد؛ مثلا بازی با اسباب بازی یا تماشای تلویزیون. او را به یک اتاق دیگر (غیر از اتاق خودش ) بفرستید و با در نظر گرفتن سن کودک، بین 3 تا 8 دقیقه اجازه ندهید از اتاق خارج شود.

روش محروم کردن به چه معناست؟

محروم کردن یعنی حذف فعالیت خاصی که در آن زمان کودک انجام می‌دهد؛ مثلا بازی با اسباب بازی یا تماشای تلویزیون. او را به یک اتاق دیگر (غیر از اتاق خودش ) بفرستید و با در نظر گرفتن سن کودک، بین 3 تا 8 دقیقه اجازه ندهید از اتاق خارج شود. اگر در این مدت کودک ناراحت یا عصبانی شد، به او توجهی نکنید و در صورتی که از اتاق خارج شد، او را به اتاق برگردانید. در صورتی ‌که بعد از اتمام زمان مورد نظر کودک دستورات شما را انجام داد، او را تشویق کنید. در صورت سرپیچی او از روش ساکت کردن یا محروم کردن استفاده کنید و تا زمانی که کودک به رفتار جدید عمل نکرده است، روش‌های قبلی را تکرار کنید اما تاکید می‌کنم که تنبیه بدنی به هیچ عنوان و در هیچ شرایطی توصیه نمی‌شود و به پدر و مادران توصیه می‌شود به جای لجبازی و تنبیه و حتی فریاد زدن بر سر کودک، مهارت‌های رفتار با وی را آموخته و به کار ببرند.

مثال می‌زنید؟

همان‌طور كه ما بزرگ‌ترها قبل از رفتن به مهمانی یا گردش نیاز داریم خود را آماده كنیم، فرزندان ما هم نیاز دارند كه آماده شوند. البته نیاز آنها با نیاز ما اندكی تفاوت دارد. پس بهتر است زمان رفتن به مهمانی یا گردش را یك ساعت قبل از حركت به كودك یادآور شویم تا بتواند با كمك بزرگ‌ترها آماده شود. متاسفانه بعضی از والدین كمی قبل از حركت به كودك می‌گویند آماده شود و این كار باعث لجبازی و مخالفت او می‌شود چون دایم به او تذكر می‌دهیم كه زود باش، سریع‌تر، دیر شد و به جای اینكه سرعت كودك را برای آماده شدن بیشتر كنیم ،‌ موجب می‌شویم كه مخالفت كند.

حرف آخر؟

اگر كودك برای رسیدن به مطلوب خود، چه درست و چه نادرست، شروع به گریه و داد كشیدن كند و از این راه بخواهد به خواسته خود برسد و والدینی كه به اصطلاح حوصله ندارند با دادن امتیاز (رشوه) به كودك او را ساكت ‌كنند، باعث پرورش لجبازی در او می‌شوند. پس پدر و یا مادر باید از دادن هرگونه رشوه و پاداش به كودك خودداری كند. البته تشویق برای كارهای خوب و مثبت كودك با رشوه دادن فرق دارد زیرا تشویق باعث رشد اعمال نیك و حركت به سوی ترقی می‌شود اما باید توجه داشت كه تشویق و پاداش، باید به اندازه و درخور كار او باشد. حتی گاهی بهتر است وقتی فرزندمان شروع به داد و بیداد می‌كند خیلی خونسرد و بی‌توجه از كنار مساله عبور كنیم، به طوری كه یا متوجه نشده‌ایم و یا موضوع برایمان اهمیت ندارد. بعد از ساکت شدن او می‌توانیم در مورد اتفاق پیش آمده با کودک صحبت کنیم و دلایل رفتارمان را برای او توضیح دهیم.

تبیان